Wat wordt onderzocht in fase 0?
In fase 0 worden het archief en de bodem onderzocht en wordt de woning visueel geïnspecteerd. Alles samen leidt tot een risico-inschatting.
Archief en bodem
- Bouwjaar van de woning
- Beschikbare (bouw)tekeningen
- Vermoedelijk funderingstype
- Bodemopbouw
- Grondwater
- Bodemdaling in de omgeving
Visuele inspectie
- Gevels en metselwerk
- Scheuren en scheurpatronen
- Kozijnen, deuren en ramen
- Vloeren
- Scheefstand
- Kruipruimte, voor zover toegankelijk (de fundering zelf wordt niet vrijgegraven)
- Zichtbare funderingsdelen
- Vocht
Op basis van deze onderdelen volgt een risico-inschatting en een rapport met foto's, conclusie en advies. Lees meer over fase 0 funderingsonderzoek.
Waarom worden het archief en de bodem onderzocht?
Archief en bodem geven context: ze vertellen hoe de woning vermoedelijk is gefundeerd en hoe de ondergrond zich kan gedragen.
Woningen van vóór circa 1970 hebben vaker een fundering op houten palen of op staal. Op staal betekent dat de woning direct op de ondergrond rust, zonder palen, vaak op een gemetselde of betonnen strook. Zolang houten palen onder water staan, is het risico op schimmelaantasting (paalrot) klein; bacteriële aantasting kan onder water wel optreden. Bij een lage grondwaterstand kunnen paalkoppen droog komen te staan. Dat betekent niet dat zo'n woning automatisch problemen heeft, maar het bepaalt wel waar de onderzoeker op let.
Ook de bodem telt. Veen kan inklinken en oxideren als het droogvalt, klei krimpt bij droogte en zwelt bij nat weer, zand is meestal stabieler. Meer achtergrond vind je in de artikelen over houten paalfundering en bodemdaling.
Waarom wordt er naar scheuren, deuren en vloeren gekeken?
Bewegingen in de fundering zijn vaak bovengronds zichtbaar, bijvoorbeeld als scheuren, klemmende deuren of een aflopende vloer. Die signalen kunnen echter ook andere oorzaken hebben.
Daarom is het patroon belangrijker dan één losse waarneming. Een scheur kan ontstaan door krimp, temperatuurwerking, een roestende latei of houtwerking. Een deur kan klemmen omdat hij slecht is afgesteld of door vocht. Een scheur op de aansluiting met een aanbouw kan komen doordat de aanbouw een eigen, ondiepere fundering heeft. De onderzoeker kijkt of signalen elkaar versterken en in dezelfde richting wijzen. Meer over het duiden van scheuren lees je bij scheuren in de gevel.
Wat wordt onderzocht in fase 1?
In fase 1 wordt gemeten: hoogteverschillen in de lintvoeg, scheefstand van gevels en wanden, het verloop van de vloer en de patronen van scheuren.
Metingen
- Lintvoegwaterpassing
- Scheefstandsmeting of loodmeting
- Vloerveldwaterpassing
Duiding
- Vastleggen en duiden van scheurpatronen
- Aanvullende inspecties waar nodig
Fase 1 is niet-destructief en omvat geen graafwerk. Het volgt in de regel als fase 0 daar aanleiding voor geeft. Lees meer bij fase 1 funderingsonderzoek en funderingsmetingen.
Wat wordt niet onderzocht?
Een constructieve berekening, het vrijleggen van de fundering, houtonderzoek en een bouwkundige keuring van de hele woning vallen buiten fase 0 en fase 1.
Na fase 1 kan nader onderzoek worden geadviseerd, zoals een inspectieput: de fundering wordt dan plaatselijk vrijgegraven, bij houten palen eventueel met houtonderzoek. Dat valt buiten fase 0 en fase 1. Ook een herstelplan, herstelofferte of schademelding hoort er niet bij.
Voorbeeld: wat de onderzoeker bij een rijtjeshuis bekijkt
Bij een gewoon rijtjeshuis wordt de hele lijst systematisch doorlopen, ook als de bewoner maar één zorgpunt heeft.
Voorbeeld: de bewoner van een vooroorlogs rijtjeshuis maakt zich zorgen over een klemmende voordeur. De onderzoeker kijkt niet alleen naar die deur, maar ook naar de andere deuren en ramen, de gevels voor en achter, de aansluiting met de buren, de vloeren en de kruipruimte. In het archief wordt gezocht naar het bouwjaar en eventuele tekeningen. Zo kan blijken dat de deur vooral door vocht klemt, of juist dat er meerdere signalen samenkomen.
Waarom telt de samenhang meer dan de losse onderdelen?
Geen enkel onderdeel geeft op zichzelf het antwoord. Door archief, bodem en inspectie te combineren ontstaat een onderbouwde risico-inschatting.
Een scheur op klei betekent iets anders dan dezelfde scheur op zand. Een scheve deurpost in een woning met een fundering op staal vraagt een andere uitleg dan in een woning op houten palen. Daarom worden alle onderdelen naast elkaar gelegd voordat er een conclusie volgt. Dat is ook de reden dat de lijst hierboven zo breed is.
Wanneer is onderzoek verstandig?
Onderzoek is verstandig als je signalen ziet, een oudere woning koopt of bezit, of de woning op een gevoelige bodem staat.
Wil je weten of het in jouw situatie zinvol is? Doe de online funderingscheck of vraag een funderingsscan aan.
