Wat is een vloerveldwaterpassing?

Wat is een vloerveldwaterpassing precies?

Een vloerveldwaterpassing is een systematische hoogtemeting van de vloer: op vaste punten verspreid over een vertrek wordt gemeten hoe hoog de vloer ligt ten opzichte van één vast referentiepunt.

Het woord zegt eigenlijk al wat er gebeurt. "Waterpassen" is het vakwoord voor het nauwkeurig bepalen van hoogteverschillen, en het "vloerveld" is het stuk vloer dat je meet.

De meting oordeelt niet over de fundering zelf, maar laat zien hoe de vloer erbij ligt. Dat beeld wordt naast andere waarnemingen gelegd, zoals scheuren, scheefstand en een lintvoegwaterpassing.

Waarom wordt een vloerveldwaterpassing uitgevoerd?

Een vloerveldwaterpassing wordt uitgevoerd om te zien of de vloer, en daarmee mogelijk de woning, ongelijkmatig is gezakt, zodat een vermoeden uit de visuele inspectie met metingen kan worden onderbouwd.

Een knikker die steeds naar dezelfde hoek rolt is een waardevolle waarneming, maar geen basis voor conclusies.

Meestal volgt de meting op een fase 0 onderzoek met signalen die om onderbouwing vragen, zoals klemmende deuren of een zichtbare helling in de vloer. De vloerveldwaterpassing is dan één van de funderingsmetingen die samen een vollediger beeld geven.

Hoe wordt een meetraster opgebouwd?

Een meetraster is een regelmatig verdeeld patroon van meetpunten over de vloer van elk vertrek, aangevuld met punten op plekken die extra informatie geven, zoals hoeken en randen langs muren.

Hoe fijn het raster is, hangt af van de woning, de grootte van de vertrekken en de vraag die beantwoord moet worden. Er is geen vast aantal punten dat altijd geldt. Wel volgt de opbouw meestal dezelfde logica:

1. Plattegrond vastleggenEen schets van de te meten vertrekken, met dragende muren, deuropeningen en eventuele aanbouwen.
2. Referentiepunt kiezenEén vast punt waartegen alle hoogtes worden bepaald, zodat alle vertrekken vergelijkbaar zijn.
3. Raster uitzettenPunten in een regelmatig patroon over elk vloerveld, zodat het hele oppervlak wordt gedekt.
4. Extra punten toevoegenLangs gevels, in hoeken, bij overgangen tussen vertrekken en bij de aansluiting met een aanbouw worden vaak aanvullende punten gemeten.
5. Punten nummerenElk punt krijgt een nummer op de plattegrond, zodat de meting later te herhalen is.

Waar vaste kasten of een keukenblok staan, wordt genoteerd dat het beeld minder compleet is.

Probeer het zelf: een vloerveld meten

In deze educatieve simulatie meet je zelf een raster van 5 bij 5 meetpunten op een vloer. Je ziet per punt de hoogte, het hoogteverschil tussen het hoogste en laagste punt en een doorsnede van de vloer.

Wil je alle meetmethoden naast elkaar zien, inclusief lintvoegwaterpassing en loodmeting? Bekijk dan de pagina funderingsmetingen uitgelegd.

Hoe meet je hoogteverschillen in een woning?

Hoogteverschillen in een woning meet je met een waterpasinstrument of een vergelijkbaar digitaal of laserinstrument, waarbij je van elk meetpunt het hoogteverschil ten opzichte van één referentiepunt bepaalt.

Het principe is eenvoudig: het instrument geeft een horizontale lijn of vlak, en op elk meetpunt wordt bepaald hoeveel de vloer daaronder of daarboven ligt. Omdat alles aan hetzelfde referentiepunt wordt gekoppeld, gaat het om relatieve hoogtes. Soms worden hoogtes ook aan NAP (Normaal Amsterdams Peil) gekoppeld; meer daarover lees je bij hoogtemeting van een woning.

Meet je het ene punt op een tegel en het andere op dikke vloerbedekking, dan meet je deels het verschil in afwerking. Daarom wordt per vertrek genoteerd welke vloer en afwerking er ligt.

Hoe worden hoogteverschillen geïnterpreteerd?

Hoogteverschillen worden geïnterpreteerd door ze als hoogtekaart weer te geven en naar het patroon te kijken: waar ligt de vloer lager, in welke richting loopt hij af en sluit dat aan bij andere signalen in de woning.

Pas op de plattegrond, met hoogtelijnen of kleurvlakken, ontstaat een leesbaar beeld: een hoogtekaart.

Het patroon is belangrijker dan één afwijkend punt, dat ook een oneffenheid in de afwerking kan zijn. Daarom wordt de kaart altijd naast de gevelmetingen en scheuren gelegd.

Wat zegt een scheve vloer over de fundering?

Een scheve vloer kan wijzen op ongelijke zakking van de fundering, maar kan ook ontstaan door de manier waarop de vloer is gelegd of door doorbuiging van de vloer zelf; alleen een meting in samenhang met andere signalen geeft daar meer duidelijkheid over.

Een hellende vloer is een signaal, geen diagnose. De vloer kan van begin af aan niet vlak zijn gelegd, zelf zijn vervormd (zoals een doorbuigende houten balklaag), of meebewegen met muren die ongelijk zijn gezakt.

Alleen in die laatste situatie zegt de helling iets over de fundering. Het onderscheid wordt duidelijker als je kijkt of het patroon in de vloer overeenkomt met wat de gevel laat zien. Loopt de vloer af naar dezelfde hoek waar ook de lintvoeg lager ligt en waar scheuren zitten, dan wijzen de signalen dezelfde kant op. Meer over het verschijnsel zelf lees je bij helling in de vloer en bij verzakking van de woning.

Hoe meet je verzakking van een vloer en hoe wordt zetting zichtbaar?

Verzakking van een vloer meet je door hoogtes op een vast raster vast te leggen en, als de vraag is of de beweging doorgaat, dezelfde punten na verloop van tijd opnieuw te meten.

Een eenmalige meting toont het resultaat van alles sinds de bouw: de oorspronkelijke afwerking, zetting, latere vervormingen en verbouwingen. Of de zakking nog doorgaat, volgt daar niet uit.

Om te zien of zetting nog actief is, worden dezelfde genummerde punten op een later moment opnieuw gemeten. Vergelijk je de twee hoogtekaarten, dan wordt zichtbaar of er iets is veranderd en waar. Dat heet monitoring; een zettingsmeting werkt volgens hetzelfde principe.

Wat is het verschil met een lintvoegwaterpassing?

Een lintvoegwaterpassing meet hoogtes langs één horizontale metselvoeg in de gevel, terwijl een vloerveldwaterpassing hoogtes meet op een raster over de vloer binnen de woning.

Beide metingen zijn waterpassingen en werken met een referentiepunt, maar ze kijken naar een ander vlak. De lintvoegwaterpassing gaat uit van een doorlopende voeg die bij de bouw (vrijwel) waterpas is gemetseld en laat dus de vervorming van de buitenmuur zien als een lijn. De vloerveldwaterpassing levert een vlak: een kaart met hoogtes over het hele vloeroppervlak.

Ze vullen elkaar aan: de lintvoeg vertelt iets over de randen van de woning, de vloer over wat ertussen gebeurt.

Wat is het verschil met een loodmeting?

Een loodmeting bepaalt hoeveel een gevel of wand afwijkt van de verticaal, terwijl een vloerveldwaterpassing hoogteverschillen in het horizontale vloervlak bepaalt.

Een woning die ongelijk zakt, kan iets kantelen: de vloer loopt dan af en de gevel aan die kant staat uit het lood. Daarom worden beide metingen vaak gecombineerd. Meer over de verticale meting lees je bij de loodmeting.

Wanneer is een vloerveldwaterpassing relevant?

Een vloerveldwaterpassing is vooral relevant als er signalen zijn van ongelijke zakking die met metingen moeten worden onderbouwd, meestal als onderdeel van fase 1 na een fase 0 onderzoek.

• Fase 0 heeft signalen opgeleverd die op ongelijke zakking kunnen wijzen.
• Je merkt zelf dat vloeren hellen of dat deuren gaan aanlopen.
• Er zijn scheuren waarvan de richting wijst op beweging van een deel van de woning.
• Je wilt een nulmeting hebben om later te kunnen vergelijken.

Zonder aanleiding wordt de meting meestal niet los uitgevoerd. Een goede eerste stap is vaak een quickscan fundering, waarin wordt bepaald of metingen zinvol zijn.

Hoe worden de resultaten verwerkt?

De meetwaarden worden verwerkt tot een hoogtekaart op de plattegrond en in het rapport beschreven in samenhang met de andere metingen en waarnemingen.

In het rapport zie je doorgaans de plattegrond met genummerde meetpunten, de hoogtekaart en een beschrijving van het patroon, plus de omstandigheden: welke vertrekken zijn gemeten, waar inrichting in de weg stond en welke afwerking er lag. Zo is een herhaalmeting op dezelfde punten mogelijk.

De conclusie gaat niet over de vloer alleen. Het advies volgt uit het geheel van funderingsmetingen en inspecties. Hoe je zo'n rapport leest, staat in een funderingsrapport lezen.

Wat zijn de beperkingen van een vloerveldwaterpassing?

De belangrijkste beperking is dat een vloer nooit perfect vlak is gelegd en dat afwerklagen, doorbuiging en meubels de meting kunnen beïnvloeden, waardoor de uitkomst altijd in samenhang moet worden gelezen.

Bovendien is de meting een momentopname die de vervorming toont, niet de oorzaak of de staat van palen. Daarvoor is nader onderzoek nodig, zoals een inspectieput, dat buiten fase 0 en fase 1 valt.

Hoe wordt de meting gecombineerd met andere funderingsmetingen?

In fase 1 wordt de vloerveldwaterpassing gecombineerd met een lintvoegwaterpassing, een loodmeting en het vastleggen van scheurpatronen, zodat signalen elkaar kunnen bevestigen of juist ontkrachten.

Elke meting heeft blinde vlekken. Wijzen meerdere metingen dezelfde kant op, dan wordt een verklaring via de fundering waarschijnlijker; spreken ze elkaar tegen, dan ligt een andere oorzaak meer voor de hand.

Ook de scheurpatronen spelen hierbij een rol: een scheur die schuin oploopt naar de hoek waar de vloer lager ligt, vertelt meer dan elk signaal afzonderlijk.

Voorbeeld: hoe ziet dit eruit in de praktijk?

In een voorbeeldsituatie laat de hoogtekaart zien dat de vloer naar één achterhoek afloopt, en pas door de vergelijking met de gevel en de scheuren wordt duidelijk wat dat betekent.

Stel: een vooroorlogse tussenwoning met een houten vloer, een aanlopende achterdeur en een schuine scheur boven het keukenraam. Fase 0 adviseert metingen.

De hoogtekaart toont in de woonkamer een kom in het midden, wat eerder bij de houten balklaag past, en in de keuken een vloer die afloopt naar de achterhoek. Daar ligt ook de lintvoeg lager en loopt de scheur in die richting op: drie signalen wijzen dezelfde kant op.

Of dit oud is of nog doorgaat, blijkt niet uit één meting; het advies kan monitoren of nader onderzoek zijn. Dit is een illustratie, geen standaarduitkomst.

Je vloer laten meten of eerst advies?

Twijfel je over een hellende vloer, begin dan met een gesprek of met fase 0; daaruit volgt of een vloerveldwaterpassing in fase 1 zinvol is.

MV Funderingsscan voert funderingsonderzoek uit in heel Friesland en Groningen en doet zelf geen funderingsherstel. Een vloerveldwaterpassing is onderdeel van fase 1, dat vanaf €950 kost, afhankelijk van welke metingen nodig zijn. De prijs wordt vooraf met je afgestemd.

Bekijk fase 1 funderingsonderzoek of neem contact op als je wilt overleggen welke stap bij jouw woning past.