Funderingsonderzoek: Het stapsgewijs onderzoeken van de staat en het risico van de fundering van een woning, van niet-destructief vooronderzoek en metingen tot eventueel vrijgraven en een herstelplan door een specialist.
Bekijk alle begrippenWat is funderingsonderzoek precies?
Funderingsonderzoek is een verzamelnaam voor alle onderzoeksstappen die meer duidelijkheid geven over het funderingsrisico van een woning en, in verdergaande stappen, over de staat van de fundering zelf.
De fundering zelf zit onder de grond en is bij de meeste woningen niet zichtbaar. Onderzoek werkt daarom vaak indirect: je verzamelt gegevens over de woning en de ondergrond, je kijkt naar wat er boven de grond gebeurt en je meet waar nodig hoe de constructie er nu bij staat. Pas als die stappen daar aanleiding voor geven, wordt de fundering plaatselijk zelf bekeken.
Het woord wordt in de praktijk breed gebruikt. Iemand die over funderingsonderzoek spreekt, kan een korte quickscan bedoelen, maar ook een uitgebreid traject met graafwerk. Daarom helpt het om in fasen te denken. Elke fase beantwoordt een eigen vraag en bepaalt of een volgende stap zinvol is.
Waarom wordt funderingsonderzoek in fasen uitgevoerd?
Werken in fasen voorkomt dat je meteen kiest voor duur of ingrijpend onderzoek terwijl een eenvoudigere stap al voldoende duidelijkheid kan geven.
Je kunt funderingsonderzoek zien als een trechter. Bovenaan staat een brede, relatief eenvoudige verkenning. Elke volgende stap is gerichter, specialistischer en meestal kostbaarder. Bij veel woningen geeft de eerste stap al genoeg houvast; bij andere woningen is juist een volgende stap nodig om een signaal goed te kunnen duiden.
Die opbouw heeft nog een voordeel: elke fase levert informatie op waarmee de volgende stap beter wordt afgebakend. Wie na fase 0 metingen laat doen, weet bijvoorbeeld al welke gevel of welk deel van de woning de meeste aandacht vraagt.
Welke fasen kent funderingsonderzoek?
Bij MV Funderingsscan is de volgorde fase 0 (Quick Scan), fase 1 (metingen) en daarna, alleen als dat nodig is, nader onderzoek zoals een inspectieput en een herstelplan door een gespecialiseerde partij. Andere partijen gebruiken soms andere namen voor deze stappen.
- Fase 0: vooronderzoekArchief- en bodemonderzoek, een visuele inspectie en een risico-inschatting met advies, vastgelegd in een rapport. Niet-destructief.
- Fase 1: metingenOnder meer lintvoegwaterpassing, loodmeting en vloerveldwaterpassing, plus het vastleggen van scheurpatronen. Ook niet-destructief, zonder graafwerk.
- Nader onderzoekEen aparte, verdergaande stap buiten fase 0 en fase 1. Bijvoorbeeld een inspectieput, waarbij de fundering plaatselijk wordt vrijgegraven en bij houten palen eventueel houtonderzoek volgt.
- HerstelplanAls herstel nodig blijkt, werkt een gespecialiseerde partij een plan en offerte uit.
De KCAF-richtlijn Funderingen onder gebouwen (2022) beschrijft onderdelen van funderingsonderzoek, geen fasen. Termen als fase 0, fase 1 en QuickScan worden niet overal op dezelfde manier gebruikt. Op deze site volgen we de indeling van MV Funderingsscan: fase 0 (Quick Scan) is archief- en bodemonderzoek, visuele inspectie, risico-inschatting en advies; fase 1 bestaat uit metingen zoals lintvoegwaterpassing, loodmeting, vloerveldwaterpassing en het vastleggen van scheurpatronen. Graven valt in geen van beide fasen. Welke bronnen we hiervoor gebruiken, lees je bij bronnen en richtlijnen.
Het verschil tussen de eerste twee stappen lees je uitgebreid in verschil tussen fase 0 en fase 1.
Uit welke onderdelen bestaat het vooronderzoek?
Fase 0 bestaat uit drie onderdelen: archief- en bodemonderzoek, een visuele inspectie van de woning en een risico-inschatting die in een rapport wordt vastgelegd.
Archief- en bodemonderzoek
Bouwjaar, verbouwingen, vermoedelijk funderingstype, bodemopbouw, grondwater en bodemdaling. Lees verder over archiefonderzoek bij funderingsonderzoek.
Visuele inspectie
Gevels, scheuren, scheefstand, deuren, ramen, vloeren en de kruipruimte voor zover toegankelijk. Zie visuele funderingsinspectie.
Risico-inschatting en rapport
Alle gegevens samen leiden tot een eerste inschatting, een fotoverslag, een conclusie en een advies. Zie funderingsrisico-inschatting.
Hoe deze onderdelen als dienst worden uitgevoerd, wat het kost en hoe snel je een rapport hebt, staat op de pagina over fase 0 funderingsonderzoek.
Welke meetmethoden horen bij fase 1?
In fase 1 wordt gemeten hoe de woning er nu bij staat, zoals scheefstand en hoogteverschillen, onder meer met lintvoegwaterpassing, loodmeting en vloerveldwaterpassing, aangevuld met het vastleggen van scheurpatronen.
- Lintvoegwaterpassing
- Hoogtemeting langs een doorlopende horizontale metselvoeg, die laat zien of delen van een gevel ongelijk zijn gezakt.
- Loodmeting
- Meting van de afwijking van gevels, wanden of kozijnstijlen ten opzichte van de verticaal.
- Vloerveldwaterpassing
- Een raster van hoogtemetingen over de begane grondvloer, vaak weergegeven als hoogtekaart.
- Scheurpatronen
- Het vastleggen van locatie, richting, lengte en breedte van scheuren en hoe ze zich ontwikkelen.
Losse meetmethoden hebben geen eigen prijs: ze maken deel uit van fase 1, die vanaf €950 kost, afhankelijk van welke metingen nodig zijn. Meer over de dienst lees je op funderingsmetingen.
Wie voert welk deel van het funderingsonderzoek uit?
Fase 0 en fase 1 worden uitgevoerd door een onafhankelijk onderzoeksbureau zoals MV Funderingsscan; graafwerk, houtonderzoek en herstelplannen liggen bij gespecialiseerde partijen.
| Stap | Wie | Wat je krijgt |
|---|---|---|
| Fase 0 | MV Funderingsscan | Rapport met foto's, conclusie en advies |
| Fase 1 | MV Funderingsscan | Meetresultaten met duiding en advies |
| Inspectieput en houtonderzoek | Gespecialiseerde partij | Inzicht in de fundering zelf |
| Herstelplan en offerte | Herstelspecialist | Plan en prijs voor herstel |
MV Funderingsscan voert zelf geen funderingsherstel uit. Daardoor heeft het advies geen belang bij de uitkomst: het onderzoek is erop gericht om eerlijk te laten zien wat er wel en niet bekend is.
Wanneer is funderingsonderzoek zinvol?
Funderingsonderzoek is vooral zinvol bij aankoop of verkoop van een oudere woning, bij een taxatie die erom vraagt en wanneer je signalen ziet zoals scheuren, scheefstand of klemmende deuren.
- Je wilt een woning kopen die vóór circa 1970 is gebouwd, of in een gebied met veen of klei ligt
- Je wilt je woning verkopen en kopers vooraf duidelijkheid geven
- Bij een taxatie valt de woning in KCAF-risicoklasse D of E, of komt de fundering op een andere manier ter sprake
- Je ziet scheuren, scheefstand, een hellende vloer of deuren en ramen die gaan klemmen
- Je overweegt een verbouwing of aanbouw en wilt weten waar je op bouwt
Situaties rond aankoop en taxatie worden verder uitgewerkt in wanneer funderingsonderzoek en funderingsonderzoek en taxatie.
Hoe kies je de juiste stap?
In de meeste situaties begint het onderzoek met fase 0; fase 1 en nader onderzoek volgen in de regel alleen als het vooronderzoek daar aanleiding voor geeft.
| Jouw situatie | Passende eerste stap |
|---|---|
| Je weet nog weinig van de woning | Fase 0 |
| Je ziet scheuren of scheefstand en wilt weten wat ze betekenen | Fase 0, met eventueel fase 1 als vervolg |
| Een eerder rapport adviseert metingen | Fase 1 |
| Metingen tonen duidelijke vervorming | Nader onderzoek, bijvoorbeeld een inspectieput |
| Herstel is nodig gebleken | Herstelplan door een specialist |
Doe eerst de online funderingscheck of stel je vraag. Weet je al genoeg, dan kun je direct een fase 0 funderingsscan aanvragen.
Wat valt er niet onder een eerste funderingsonderzoek?
Een vooronderzoek is geen constructieve berekening, geen vrijlegging van de fundering, geen houtonderzoek, geen herstelplan en geen garantie.
Een quickscan is ook geen bouwkundige keuring van de hele woning en geen schademelding, bijvoorbeeld bij schade door gaswinning. Wat je wel krijgt, is een onderbouwde eerste inschatting en een advies over de vervolgstap.
Niet-destructief onderzoek laat de woning intact: er wordt niet gegraven, gesloopt of geboord. Fase 0 en fase 1 zijn allebei niet-destructief.
Bekijk de begrippenlijstEen inspectieput is een plaatselijke uitgraving naast de woning om de fundering zelf te bekijken. Bij houten palen kan daarbij houtonderzoek worden gedaan. Dit valt buiten fase 0 en fase 1.
Lees meer over houten paalfunderingen