Wat is het maaiveld?
Het maaiveld is het oppervlak van het terrein: de bovenkant van de grond rond je woning, zoals tuin, stoep en straat.
In bouw en funderingsonderzoek wordt het maaiveld gebruikt als verwijzing: hoe hoog ligt de vloer boven het terrein, hoe diep zit de fundering onder het maaiveld, en ligt de straat nog op dezelfde hoogte als de drempel? De maaiveldhoogte kan relatief ten opzichte van de woning worden bepaald, of ten opzichte van NAP. Hoe dat meten in zijn werk gaat, lees je bij hoogtemeting.
Inklinking is het in elkaar zakken van slappe grond, zoals veen of klei, onder zijn eigen gewicht of door belasting en ontwatering. Het maaiveld komt daardoor lager te liggen.
Lees meer over bodemdalingHoe herken je een verzakt maaiveld?
Signalen zijn onder meer een spleet tussen gevel en bestrating, een drempel die steeds hoger boven de stoep uitsteekt en verzakte tegels langs de woning.
- Een kier of spleet tussen de gevel en de bestrating
- Een voordeurdrempel of stoep die steeds hoger boven het terrein ligt
- Tegels of klinkers die langs de woning wegzakken of scheef liggen
- Leidingen of regenpijpen die bij de aansluiting op de grond lijken te worden opgerekt
- Een tuin die vaker of langer onder water staat dan vroeger
Opvallend is dat bij woningen op palen juist de omgeving zakt, terwijl de woning zelf op hoogte blijft. Dan lijkt het alsof het huis "omhoog komt", terwijl in werkelijkheid het terrein daalt.
Wat is de relatie tussen maaiveld, bodemdaling en inklinking?
Een dalend maaiveld is vaak het zichtbare gevolg van bodemdaling. In veengebieden speelt daarbij inklinking en oxidatie van veen een rol, in kleigebieden krimp bij droogte.
Veen klinkt in en oxideert als het droogvalt; daardoor daalt de bodem geleidelijk. Klei krimpt bij droogte en zwelt bij nat weer. Zand is meestal stabieler. In Friesland liggen grote veengebieden in het midden en zuidoosten, en ook in Groningen is in de Veenkoloniën de ondergrond van oorsprong veen. Meer achtergrond vind je bij veenbodem en bodemdaling.
Bodemdaling speelt meestal in een hele buurt of polder, niet bij één huis. Gegevens over de omgeving zijn daarom een vast onderdeel van het archief- en bodemonderzoek in fase 0.
Wat zegt een verzakt maaiveld wel en niet over je fundering?
Een verzakt maaiveld vertelt iets over de bodem rond de woning, maar niet direct over de staat van de fundering zelf.
Het kan wijzen op
- Bodemdaling of inklinking in de omgeving
- Veranderende omstandigheden in de ondergrond
- Een reden om grondwater en funderingstype nader te bekijken
Het zegt niet
- Dat de fundering beschadigd is
- Hoe het met eventuele houten palen gaat
- Of de woning zelf zakt
Bij een fundering op staal, die direct op de ondergrond rust, kan een dalende bodem wel gevolgen hebben voor de woning zelf. Bij een woning op houten palen is vooral de vraag of de grondwaterstand meedaalt, omdat paalkoppen dan droog kunnen komen te staan. Lees meer over grondwatermeting.
Hoe wordt het maaiveld beoordeeld in funderingsonderzoek?
In fase 0 wordt het maaiveld visueel bekeken en gecombineerd met gegevens over bodem en bodemdaling; in fase 1 kan de hoogte worden meegenomen in de metingen.
- KijkenAansluiting tussen gevel en terrein, drempels, bestrating en hemelwaterafvoer.
- Bronnen raadplegenBodemkaarten en openbare gegevens over bodemdaling in de omgeving.
- VergelijkenHet terrein afzetten tegen de woning: zakken ze samen, of zakt alleen de omgeving?
- DuidenDe bevindingen worden bekeken in samenhang met funderingstype, grondwater en scheuren.
Hoe past maaiveldhoogte binnen fase 0 en fase 1?
Maaiveld en bodemdaling horen bij het bodemonderzoek en de visuele inspectie van fase 0; waar nodig wordt het in fase 1 meegenomen in de metingen.
Wil je weten hoe de bodem onder en rond je woning ervoor staat? Dat is een vast onderdeel van een fase 0 funderingsonderzoek. Het overzicht van metingen staat bij funderingsmetingen.